همه چیز درباره پوکی استخوان

همه چیز درباره پوکی استخوان،پوکی استخوان به معنای استخوان های متخلخل و با تراکم پایین است. استحکام استخوان های انسان در 30 سالگی به اوج می رسد و سپس پروسه کاهش تراکم شان آغاز می شود. بیش از پنج میلیون ایرانی پوکی استخوان دارند و باید با شکستگی استخوان دست و پنجه نرم کنند. تقریبا نیمی از زنان پنجاه ساله شکستگی استخوان را تجربه می کنند.

علایم و نشانه های پوکی استخوان

ممکن است تا زمان شکستگی، بروز درد و … از ابتلا تان به پوکی استخوان با خبر نشوید. پشت درد، نشان دهنده تغییر مهره های ستون فقرات و اولین نشانه بروز پوکی استخوان است.

پوکی استخوان و شکستگی ها

پوکی استخوان عامل شکسته شدن استخوان ها و زمین گیر شدن سالانه یک و نیم میلیون نفر است. شکستگی فشاری – شکستگی فشاری مهره ‌های ستون فقرات در نتیجه وارد شدن فشار بیش از حد به مهره ها ایجاد می شود. – مهره های ستون فقرات در سالمندان متداول است. شکستن مفصل ران، لگن و … نیز بسیاری از مبتلایان به پوکی استخوان را زمین گیر می کند.

عوامل بروز پوکی استخوان

استخوان های ما به کرات در طول زندگی بازسازی می شوند. استخوان ها از کولاژن و ماده معدنی کلسیم فسفات تشکیل شده اند. در دوران سالمندی استخوان ها بیش از این که بازسازی شوند از بین می روند. بزرگ ترین تغییر در تراکم استخوان های زنان در پنج تا هفت سال نخست یائسگی ایجاد می شود.

همه به پوکی استخوان مبتلا می شوند؟

از بین رفتن استخوان بخش جدایی ناپذیر دوران سالمندی است، اما همه افراد تراکم استخوان های شان را به اندازه ای از دست نمی دهند که به پوکی استخوان مبتلا شوند. با وجود این، افزایش سن خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش می دهد. تراکم استخوان های زنان پس از شروع یائسگی کمتر از مردان می شود. بنابراین، عجیب نیست که بیش از 80 درصد مبتلایان به پوکی استخوان زنان باشند.

عوامل خطر زای غیر قابل کنترل

احتمال ابتلا به پوکی استخوان در زنانی که لاغر هستند و استخوان بندی ریزی دارند بیشتر است. وراثت و قومیت نقش اساسی در بروز پوکی استخوان ایفا می کنند. این بیماری بیشتر از آفریقایی ها و اسپانیایی های آمریکایی تبار در میان سفید پوستان و آسیایی ها تبارها متداول است. برخی از بیماری ها مثل دیابت نوع یک، روماتیسم مفصلی، اختلالات هورمونی و التهاب روده با کاهش تراکم استخوان ارتباط دارند.

عوامل خطر زای قابل کنترل

دود کردن سیگار، نوشیدن الکل، بی تحرکی و پیروی کردن از رژیم غذایی عاری از ویتامین د و کلسیم خطر بروز پوکی و شکستگی استخوان را به شدت افزایش می دهند. مصرف داروهای ضد التهاب و حاوی کورتون که برای درمان بیماری آسم و … تجویز می شوند خطر کاهش تراکم استخوان را افزایش می دهند. اختلال تغذیه نیز می تواند سلامت استخوان ها را به خطر بیندازد.

مردان نیز به پوکی استخوان مبتلا می شوند؟

پوکی استخوان در میان زنان به شدت متداول است اما مردان نیز در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند. حدود 25 درصد از مردانی که بیش از 50 سال دارند در آینده باید با شکستگی استخوان که با پوکی استخوان مرتبط است دست و پنجه نرم کنند. پوکی استخوان در مردان ممکن است تشخیص داده نشود.

آزمایش: اسکن تراکم استخوان

اگر واجد شرایط زیر هستید، پزشک اسکن تراکم استخوان را تجویز خواهد کرد:

– بیش از 50 سال دارید و یکی از استخوان های بدن تان شکسته است.

– زن یا مردی هستید که به ترتیب بیش از 65 و 70 سال دارید.

– در مرحله پیش از پوکی استخوان قرار دارید یا از این بیماری رنج می برید.

– مردی 50 تا 69 ساله هستید و عوامل خطر زای ابتلا به پوکی استخوان تهدیدتان می کند.

اسکن تراکم استخوان با تاباندن دوز پایین اشعه ایکس روی استخوان لگن، مفصل ران و ستون فقرات در کمتر از 15 دقیقه انجام می شود.

آزمایش: معیار T به چه معنا است؟

این آزمایش، سنجش تراکم معدنی استخوان فرد آزمایش شونده را با فرد سالم 30 ساله ای مقایسه می کنند. محدوده معیار T به صورت زیر محاسبه می شود:

– یک و بیشتر: نشان دهنده تراکم استخوان طبیعی است.

– بین یک و دو و نیم: نشان دهنده کاهش اندک تراکم استخوان است.

– دو و نیم و پایین تر: نشان دهنده پوکی استخوان است.

درمان: داروهای تقویت استخوان

همه چیز درباره پوکی استخوان،اگر به پوکی استخوان مبتلا شده اید، پزشک تان داروهای گروه بیس فسفونات که مانع نابود شدن تراکم استخوانی می‌ شوند را تجویز می کند. مصرف این داروها علاوه بر کم کردن ضعف و خطر شکستگی استخوان ممکن است به بازسازی تراکم استخوانی نیز کمک کنند. مصرف این داروها ممکن است باعث بروز مشکلات گوارشی مثل ریفلاکس اسید معده، زخم شدن مری و حالت تهوع شوند. نوع تزریقی داروهای بیس فسفونات یک تا چهار بار در سال تزریق می شوند. عوارض جانبی این نوع داروها عبارتند از: بروز علایم آنفولانزا، تخریب استخوان فک و شکستگی سر استخوان ران است.

درمان: ترکیب استروژن و پروژسترون

درمان جایگزینی هورمون، یک بار به صورت گسترده برای زنانی که علایم و نشانه های یائسگی – پوکی استخوان و … – را بروز داده اند تجویز می شود. اما پزشکان از این روش درمانی به دلیل افزایش خطر بروز سرطان، لخته خون، بیماری قلبی و سکته مغز کمتر استفاده می کنند. اویستا (Evista) هورمون نیست اما مثل استروژن می تواند بدون افزایش خطر بروز سرطان استخوان ها را تقویت کند. عوارض جانبی مصرف اویستا لخته شدن خون و گر گرفتگی است. فورتئو (Forteo)، هورمون پاراتیروئید مصنوعی که باید روزانه تزریق شود، نقش زیادی در تولید استخوان های تازه ایفا می کند. عوارض جانبی تزریق این هورمون گرفتگی عضله پا و سرگیجه است.

درمان: جایگزین بیولوژیک

پرولیا (Prolia) نوعی آنتی بادی است که در آزمایشگاه تولید شده و پروسه شکستگی استخوان را کند می کند. این آنتی بادی دو بار در سال به زنان یائسه ای که خطر شکستگی استخوان های شان بالا است و مصرف داروهای کنترل پوکی استخوان تاثیر بر آنها نگذاشته تزریق می شود. عوارض جانبی تزریق این آنتی بادی بروز پشت درد، درد عضلات، استخوان درد، کاهش میزان ماده معدنی کلسیم و … است.

مواد غذایی سازنده استخوان

مصرف مواد غذایی سرشار از کلسیم می تواند به حفظ سلامت استخوان ها کمک کند. بزرگسالان باید روزانه سه و نیم لیوان شیر بنوشند. افزودن ماهی سالمون، تن و کیلکا و سبزیجات برگ سبز به رژیم غذایی استحکام استخوان ها را افزایش می دهد.

مواد غذایی که برای استخوان مضر هستند

مواد غذایی سرشار از نمک – گوشت های فرآوری شده و سوپ های آماده – می توانند کلسیم بدن را از بین ببرند. اکثر ایرانی ها بیش از میزان مورد نیاز نمک مصرف می کنند. نوشیدن روزانه بیش از سه فنجان قهوه سرشار از کافئین می تواند جذب کلسیم در بدن را کم کند. نوشیدن الکل نیز استحکام استخوان ها را از بین می برد.

چه غذاهایی سرشار از کلسیم هستند؟

نوشیدن روزانه یک لیوان شیر غنی شده با ویتامین د بهترین راه تامین ماده معدنی کلسیم بدن است. ماست و پنیر بیشتر از بستنی حاوی کلسیم هستند. ماهی ساردین و سالمون نیز سرشار از این ماده معدنی هستند. مصرف مواد غذایی غنی شده با کلسیم نیز بخشی از نیاز بدن به این ماده معدنی را تامین می کنند.

مکمل هایی برای حفظ سلامت استخوان ها

پسرها از 9 تا 13 سالگی، دخترها از 9 تا 18 سالگی، زنانی که بیش از 50 سال دارند و مردانی که بیش از 70 سال دارند ممکن است به مقادیر بیشتر ماده معدنی کلسیم نیاز داشته باشند. دو نوع مکمل کلسیم در دسترس عموم قرار دارند: کربنات کلسیم و سیترات کلسیم که فواید یکسانی دارند. تقسیم کردن دوز مصرف، شکنندگی استخوان ها را کم می کند. برای تعیین دوز مناسب باید با پزشک مشورت کرد.

تقویت استخوان ها با وزنه زدن

وزنه زدن می تواند به تقویت استخوان ها و حفظ تندرستی شان کمک کند. پیاده روی، دویدن آرام و … نیز می توانند برای بدن مفید باشند. استفاده کردن از وزنه های کوچک در سایر فعالیت های بدنی نیز به حفظ استحکام استخوان ها کمک می کند. دانشمندان باور دارند استخوان های بدن زنانی که روزانه یک و نیم کیلومتر پیاده روی می کنند، پنج تا هفت سال دیرتر از بانوانی که چنین نمی کنند تراکم شان را از دست می دهند. در حالی که یوگا و پیلاتس به حفظ تعادل سالمندان کمک می کنند، اما خطر ضرب دیدگی و شکستگی ستون فقرات را در مبتلایان به پوکی استخوان افزایش می دهند. ورزش کردن بیش از اندازه نیز می تواند خطر آسیب دیدگی کسانی که از پوکی استخوان رنج می برند را افزایش بدهد. شنا و دوچرخه سواری کردن می توانند گزینه های خوبی باشند.

استئوپنی: مرز کاهش تراکم استخوان

اگر تراکم استخوان های بدن تان کم شده اما هنوز به پوکی استخوان مبتلا نشده اید، در موقعیتی قرار دارید که ” استئوپنی ” نامیده می شود. مبتلایان به استئوپنی با تغییر رژیم غذایی و ورزش کردن می توانند روند کاهش تراکم استخوان را کند کنند.

پوکی استخوان معکوس می شود؟

اکثر داروهای تجویز شده توسط پزشکان روند کاهش تراکم استخوان را کند می کنند. ” Forteo ” یکی از داروهایی است که باید روزانه در طول دو سال تزریق شود. تزریق بیش از اندازه این دارو عوارض جانبی زیادی دارد.

ساخت استخوان در نوجوانی

داشتن عادات سالم از کودکی و نوجوانی می تواند به حفظ تندرستی استخوان ها در بزرگسالی و سالمندی کمک کند. کودکان و نوجوانان با ورزش کردن و پیروی کردن از رژیم غذایی سرشار از ماده معدنی کلسیم و تامین نیاز بدن به ویتامین د می توانند سلامت استخوان های شان را حفظ کنند. دستورالعمل مصرف ماده معدنی کلسیم – با توجه به سن – عبارت است از:

کمتر از یک سال: 200 – 260 میلی گرم

یک تا سه سال: 700 میلی گرم

چهار تا هشت سال: 1000 میلی گرم

9 تا 18 سال: 1300 میلی گرم

19 تا 50 سال: 1000 میلی گرم

51 تا 70 سال: 1000 میلی گرم

زنان بیش از 51 سال: 1200 میلی گرم

افرادی که بیش از 71 سال دارند: 1200 میلی گرم

پیشگیری از زمین خوردن: توصیه ها

اجتناب کردن از شکستگی می تواند به حفظ سلامت استخوان ها کمک کند. برای به حداقل رساندن احتمال زمین خوردن باید از حرکت کردن فرش ها و موکت ها جلوگیری کرد و برای راه پله ها حفاظ گذاشت. کابل برق، آنتن و تلفن را از روی زمین جمع کرد و از پوشیدن کفش هایی که کف صاف دارند اجتناب کرد.

تلاش برای حفظ تندرستی استخوان ها

برخی از افراد تا 60 سالگی از ابتلا شان به پوکی استخوان خبر ندارند. پزشکان معتقدند با افزایش مصرف کلسیم و ورزش کردن می توان روند پوکی استخوان را کند کرد.

زندگی کردن با پوکی استخوان

پوکی استخوان نمی تواند زندگی مبتلایان را مختل کند اما بی تحرکی صدمات جبران ناپذیری به آنها می زند. مبتلایان باید پیاده روی کنند و از فعالیت های بدنی لذت ببرند.

/www.webmd.com/osteoporosis/ss/slideshow-osteoporosis-overview:منبع

1 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *