کم خونی وتاثیر آن بر یادگیری دانش آموزان

کم خونی وتاثیر آن بر یادگیری دانش آموزان،طبق گزارش سازمان بهداشت جهاني، بيش از 93 %از جمعيت جهان کم خون هستند که اين ميزان در دانش آموزان 52 %است. کم خوني فقر آهن يکي از مشکلات تغذيه اي است که موجب افت تحصیلی در دختران نوجوان مي گردد.
آهن یکی ازعناصر مهم و حیاتی برای فعالیت ذهنی، جسمی و خون است که فقر آن در بدن باعث کم خونی ، خستگی، سردرد، کاهش ظرفیت انجام فعالیت‌های بدن می‌شود و به طورمستقیم بر قدرت یادگیری . تمرکز تأثیر دارد.
همچنین آهن یکی از عناصر اصلی و حیاتی برای ساخت هموگلوبین است که با کاهش و فقر آهن فرد دچار کم خونی و عوارض ناشی از آن می‌شود.
متخصصین تغذیه تصریح می کنند:«رنگ پریدگی، خستگی زودرس، بی تفاوتی، سر گیجه، سر درد و سرگیجه و تنبلی از جمله عوارض کم خونی می‌باشد.فقر آهن به دلیل دریافت ناکافی آهن در پی رژیم سخت، جذب نا کافی، خون ریزی زیاد و افزایش نیاز رخ می دهد و در صورت درمان به کم خونی تبدیل می‌شود.میزان نیاز آهن بر اساس جنسیت و سن متفاوت است و این نیاز در زنان باردار به دلیل افزایش حجم خون، رشد جنین و سایر بافت‌ها افزایش می‌یابد.
کیمیاگر اظهار داشت:«منابع حاوی آهن شامل جگر، قلوه، گوشت قرمز، ماهی، زرده تخم مرغ و سبزیجات برگ تیره و حبوبات می‌باشد البته جذب آهن منابع حیوانی بالا است ولی منابع گیاهی به دلیل جذب پایین باید همراه ویتامین C مصرف شوند.
متخصصین تغذیه تصریح می کنند: خوردن سیر، چایی همراه غذا و مصرف بیش از اندازه لبنیات میزان جذب آهن را در بدن کاهش می‌دهد و فرد با کمبود آهن مواجه می شود.

چرا کم خونی و فقر آهن در دوران مدرسه و بلوغ اتفاق می افتد؟

در سن مدرسه ، بدن نوجوانان به دلیل رشد به آهن بیشتری نیاز دارد و مصرف ناکافی غذاهای حاوی آهن در این دوران منجر به فقر آهن می شود . در دوران بلوغ نیز به دلیل جهش رشد،نیاز دختران و پسران به آهن بیشتراست و در صورتی که از منابع غذایی حاوی آهن در برنامه غذایی روزانه به اندازه کافی مصرف نشود نوجوان به سرعت در معرض خطر کمبود آهن و کم خونی ناشی از آن قرار می گیرد.
دختران معمولا در سنین بلوغ،علاوه بر جهش رشد ،به علت عادت ماهانه و از دست دادن خون نسبت به کم خونی فقر آهن بسیاردر معرض این خطرهستند و به این دلیل کم خونی فقر آهن در دختران در مقایسه با پسران شیوع بالاتری دارد .
عادات و رفتار های غذایی خاص در دوران مدرسه و بلوغ اغلب موجب می شود که کودکان و دانش آموزان به جای مصرف غذاهای خانگی از غذاهای غیر خانگی مانند انواع ساندویچ های سوسیس و کالباس ،تنقلات غذایی کم ارزش مانند چیپس ، نوشابه شکلات و پفک استفاده نمایند و به این دلیل در معرض خطر کمبود آهن قرار می گیرند.
یکی دیگر از دلائل کم خونی تغییرات خلق وخو در دوران بلوغ است که موجب کم اشتهایی می شود و به علت مصرف ناکافی غذا ، دریافت آهن و سایر مواد مغذی محدود می شود.
مهمترین و شایع ترین علل بروز کمبود آهن ،مصرف کم انواع گوشت به ویژه گوشت قرمز است که آهن قابل جذب دارد.
مصرف ناکافی موادغذایی حاوی ویتامین C نیز احتمال بروز کمبود آهن را افزایش می دهد. ویتامین C که در میوه ها و سبزیجات تازه و خام وجود دارد موجب افزایش جذب غذا می شود . کمبود ویتامین Cموجب کاهش جذب آهن و در نتیجه کمبود آهن می شود .
مصرف نان هایی که در تهیه ی آنها از جوش شیرین استفاده می شود ، یکی دیگر از عوامل مؤثر در بروز کمبود آهن است .
جوش شیرین موجب باقی ماندن ماده ادی به نام اسید فیتیک در نان می شود که کاهنده ی جذب آهن است . در نانی که در تهیه ی آن از خمیر مایه یا خمیر ترش استفاده می شود ،اسید فیتیک مهار شده و مانعی در جذب آهن نمی شود . در سالهای اخیر تلاش های زیادی برای حذف جوش شیرین از چرخه ی تولید نان و استفاده از خمیر مایه تر کشور صورت گرفته است.
عوارض ناشی از کم خونی و فقر آهن در کودکان سنین مدرسه و نوجوانان
آهن کافی برای حفظ سلامت ، رشد مطلوب و فراهم ساختن زمینه ی مطلوب برای یادگیری در دوران تحصیل ضروری است .اگر چه کمبود آهن می تواند در تمام مراحل زندگی سبب کاهش قدرت ادراک و یادگیری گرد د ولی اثرات نامطلوب کم خونی در دوران شیر خوارگی و در اوایل دوران کودکی غیر قابل جبران است . کم خونی فقر آهن در کودکان زیر 2 سال و کودکان سنین مدرسه با تأخیر رشد خفیف همراه است و درمان کم خونی موجب افزایش سرعت رشد می شود .تأخیر رشد در کودکان کم خون ممکن است به علت نقش کلی آهن در واکنش های حیاتی بدن ، رابطه ی آن با سیستم ایمنی و یا تأثیر آن بر اشتها باشد .

کم خونی فقر آهن در کودکان سنین مدرسه موجب کاهش قدرت یادگیری می شود.ضریب هوشی این کودکان 5 تا10 امتیاز کمتر از حد طبیعی برآورد شده است ؛ همچنین در این کودکان میزان ابتلا به بیماری های عفونی بیشتر است زیرا سیستم ایمنی آنها قادر به مبارزه با عوامل بیماری زا نیست . مطالعات نشان می دهد که دادن آهن به کودکان کم خون موجب کاهش ابتلا به بیماری های عفونی می گردد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *